(ភ្នំពេញ)៖ ខណៈសង្គ្រាមនៅមជ្ឈិមបូព៌ា និងសង្គ្រាមរុស្ស៊ី–អ៊ុយក្រែន កំពុងបង្កើនសម្ពាធ និងហានិភ័យដល់សន្តិសុខពិភពលោក ភាពតានតឹងនៅឧបទ្វីបកូរ៉េ ក៏កំពុងកើនឡើងគួរឱ្យព្រួយបារម្ភ។ កូរ៉េខាងជើងអំពាវនាវឱ្យពង្រឹងកម្លាំងយោធា ខណៈកូរ៉េខាងត្បូងស្នើឱ្យមានការចរចា។ តើភាពតានតឹងនេះអាចក្លាយជាផ្កាភ្លើងនៃសង្គ្រាមថ្មីមួយទៀតដែរឬទេ?

សូមតាមដានបទវិភាគស៊ីជម្រៅរបស់ Fresh Exclusive ជុំវិញហានិភ័យសង្គ្រាមនៅឧបទ្វីបកូរ៉េ ដូចតទៅ៖

នៅឧបទ្វីបកូរ៉េ ដែលធ្លាប់ឆ្លងកាត់សង្គ្រាមដ៏បង្ហូរឈាមកាលពីឆ្នាំ១៩៥០–១៩៥៣ ការបាញ់ព្រមានមួយគ្រាប់ ឬការផ្ទុះគ្រាប់មីនមួយលើក អាចមានអត្ថន័យធ្ងន់ធ្ងរជាងឧប្បត្តិហេតុយោធាធម្មតា។ ព្រោះប្រទេសកូរ៉េទាំងពីរ មិនទាន់មានសន្ធិសញ្ញាសន្តិភាពបញ្ចប់សង្គ្រាមជាផ្លូវការឡើយ ហើយនៅតែត្រូវបែងចែកដោយខ្សែព្រំដែនយោធាដ៏តានតឹងមួយ។

នៅថ្ងៃទី២៤ ខែតុលា ឆ្នាំ២០២៦ មេដឹកនាំកូរ៉េខាងជើង លោក គីម ជុងអ៊ុន (Kim Jong Un) បានអំពាវនាវឱ្យមាន «បដិវត្តន៍យោធាបែបកូរ៉េ» ដើម្បីកសាងកងទ័ពឱ្យកាន់តែរឹងមាំ។ ការអំពាវនាវនេះ កើតឡើងមួយថ្ងៃបន្ទាប់ពីកូរ៉េខាងត្បូងបានស្នើឱ្យមានកិច្ចចរចាយោធាឡើងវិញ ដើម្បីបញ្ចៀសការប៉ះទង្គិចនៅតាមព្រំដែន។

*ការពង្រឹងកងទ័ព និងការស្នើចរចា៖ សារពីរខុសគ្នា
យោងតាម Reuters ចេញផ្សាយថ្ងៃទី២៤ ខែតុលា លោក គីម ជុងអ៊ុន បានថ្លែងនៅក្នុងកិច្ចប្រជុំមេបញ្ជាការអង្គភាពកងទ័ព ដែលធ្វើឡើងនៅទីក្រុងព្យុងយ៉ាង ថ្ងៃទី២២–២៣ ខែតុលា ដោយជំរុញឱ្យអង្គភាពកងទ័ពកម្រិតក្រុមហ៊ុន (Company-level Units) ក្លាយជាកម្លាំងប្រយុទ្ធឆ្នើម ដែលមានសមត្ថភាពប្រតិបត្តិការដោយខ្លួនឯង។

លោកបានអំពាវនាវ ឱ្យពង្រឹងការហ្វឹកហាត់ វិន័យ និងការត្រៀមខ្លួនប្រយុទ្ធ។ ការអំពាវនាវនេះស្របនឹងគោលនយោបាយពង្រឹងកម្លាំងយោធា និងការអភិវឌ្ឍអាវុធដែលកូរ៉េខាងជើងបានបន្តអនុវត្ត។

ផ្ទុយទៅវិញ នៅថ្ងៃទី២៣ ខែតុលា ក្រសួងការពារជាតិកូរ៉េខាងត្បូង បានស្នើកិច្ចចរចាយោធាជាមួយកូរ៉េខាងជើង ដើម្បីបញ្ជាក់ទីតាំងខ្សែបែងចែកយោធា (Military Demarcation Line — MDL) ស្តារបណ្តាញទំនាក់ទំនង និងកំណត់វិធានការបញ្ចៀសការប៉ះទង្គិចដោយចៃដន្យ។

ការវិវត្តទាំងពីរនេះបង្ហាញពីភាពផ្ទុយគ្នានៃវិធីសាស្ត្ររបស់ភាគីទាំងពីរ។ ប៉ុន្តែការពង្រឹងកងទ័ព មិនមែនជាភស្តុតាងថាកូរ៉េខាងជើង បានសម្រេចចិត្តបើកសង្គ្រាម ហើយការស្នើចរចា ក៏មិនទាន់មានន័យថា ភាពតានតឹងនឹងថយចុះដោយស្វ័យប្រវត្តិដែរ។

*គ្រាប់មីននៅ DMZ — ហេតុអ្វីឧប្បត្តិហេតុតូច អាចក្លាយជាបញ្ហាធំ?
នៅថ្ងៃទី២១ ខែកញ្ញា ឆ្នាំ២០២៦ គ្រាប់មីនបានផ្ទុះនៅតំបន់គ្មានយោធា (Demilitarized Zone — DMZ) បណ្តាលឱ្យទាហានកូរ៉េខាងត្បូងបីនាក់រងរបួស។

អាជ្ញាធរកូរ៉េខាងត្បូង បានសន្និដ្ឋានថា គ្រាប់មីននោះត្រូវបានដាក់ដោយកូរ៉េខាងជើង នៅខាងត្បូងខ្សែបែងចែកយោធា។ ប៉ុន្តែកូរ៉េខាងជើង បានបដិសេធការទទួលខុសត្រូវ។

បញ្ហាសំខាន់ មិនមែនមានតែការផ្ទុះគ្រាប់មីននោះទេ។ កូរ៉េខាងត្បូងបញ្ជាក់ថា សញ្ញាសម្គាល់ខ្សែបែងចែកយោធាមួយចំនួន បានបាត់បង់ ឬមិនច្បាស់លាស់ ដែលអាចធ្វើឱ្យទាហានទាំងសងខាង មានការយល់ឃើញខុសគ្នាអំពីទីតាំងព្រំដែន។

នៅពេលទាហានភាគីម្ខាង ចូលទៅកាន់តំបន់ដែលខ្លួនយល់ថាស្ថិតក្នុងដែនសមត្ថកិច្ចរបស់ខ្លួន ភាគីម្ខាងទៀត អាចចាត់ទុកសកម្មភាពនោះថាជាការរំលោភខ្សែបែងចែកយោធា។

ភាពមិនច្បាស់លាស់នេះអាចនាំឱ្យមានការគណនាខុស និងការប្រើកម្លាំងឆ្លើយតបគ្នា។ ប្រសិនបើភាគីទាំងពីរ មិនអាចគ្រប់គ្រងស្ថានការណ៍បានទេ ឧប្បត្តិហេតុតូចមួយនៅព្រំដែន អាចក្លាយជាផ្កាភ្លើងដែលបញ្ឆេះជម្លោះយោធាកាន់តែធំ រហូតដល់មានហានិភ័យនៃសង្គ្រាមថ្មី។

*តើ «បដិវត្តន៍យោធា» របស់ Kim Jong Un មានន័យអ្វី?
ពាក្យ «បដិវត្តន៍យោធា» ដែលលោក គីម ជុងអ៊ុន ប្រើ មិនមែនមានន័យថាកូរ៉េខាងជើងកំពុងប្រកាសសង្គ្រាមភ្លាមៗឡើយ។

ក្នុងបរិបទនៃសុន្ទរកថារបស់លោក ពាក្យនេះសំដៅលើការកែលម្អគុណភាពកងទ័ព ការហ្វឹកហាត់ សមត្ថភាពប្រយុទ្ធ និងការធ្វើទំនើបកម្មកម្លាំងយោធា។

ប៉ុន្តែសារនេះ មានសារៈសំខាន់ ព្រោះកូរ៉េខាងជើងមិនត្រឹមតែពង្រឹងកម្លាំងយោធាធម្មតាទេ។ ប្រទេសនេះក៏បន្តអភិវឌ្ឍអាវុធនុយក្លេអ៊ែរ និងមីស៊ីលផងដែរ។

ការពង្រឹងសមត្ថភាពយោធា អាចមានគោលបំណងទប់ស្កាត់សត្រូវ បង្កើនអំណាចចរចា ឬត្រៀមឆ្លើយតបចំពោះវិបត្តិ។ ទោះជាយ៉ាងណា នៅពេលភាគីទាំងពីរមិនមានទំនុកចិត្តគ្នា សកម្មភាពដែលភាគីម្ខាងហៅថាការការពារ អាចត្រូវភាគីម្ខាងទៀតមើលឃើញថាជាការគំរាមកំហែង។

ដូច្នេះ ហានិភ័យមិនស្ថិតនៅលើការពង្រឹងកងទ័ពតែមួយមុខទេ ប៉ុន្តែស្ថិតនៅលើរបៀបដែលភាគីម្ខាងទៀតបកស្រាយអំពីចេតនានោះ។

សមយុទ្ធយោធាក្នុងតំបន់ — តើអាចបង្កើនភាពតានតឹងនៅឧបទ្វីបកូរ៉េដែរឬទេ?
ខណៈកូរ៉េខាងជើង អំពាវនាវឱ្យពង្រឹងកងទ័ព កូរ៉េខាងត្បូងក៏កំពុងធ្វើសមយុទ្ធប្រចាំឆ្នាំ Hoguk 2026 ចាប់ពីថ្ងៃទី១៩ ដល់ថ្ងៃទី៣០ ខែតុលា ដោយមានការចូលរួមពីកងកម្លាំងអាមេរិក។ សមយុទ្ធនេះ រួមមានការហ្វឹកហាត់ប្រតិបត្តិការនៅសមុទ្រលឿង ការបាញ់គ្រាប់ពិត និងការប្រឆាំងនាវាមុជទឹក។

ក្នុងពេលជាមួយគ្នា សហរដ្ឋអាមេរិក និងជប៉ុនក៏កំពុងធ្វើសមយុទ្ធ Keen Sword 27 ពីថ្ងៃទី១៩ ដល់ថ្ងៃទី២៩ ខែតុលា ដោយមានកងទ័ពប្រមាណ ៥៦,០០០នាក់ចូលរួម។ កូរ៉េខាងត្បូងចូលរួមក្នុងនាមអ្នកសង្កេតការណ៍។

សមយុទ្ធទាំងនេះ មានគោលបំណងពង្រឹងសមត្ថភាពការពារ និងកិច្ចសហប្រតិបត្តិការយោធា។ ប៉ុន្តែក្នុងបរិយាកាសខ្វះទំនុកចិត្ត សកម្មភាពយោធាអាចត្រូវបានបកស្រាយថាជាការគំរាមកំហែង និងនាំឱ្យមានការបង្កើនការត្រៀមខ្លួនឆ្លើយតប។

ដូច្នេះ ហានិភ័យ មិនមែនស្ថិតនៅលើការធ្វើសមយុទ្ធដោយខ្លួនឯងទេ ប៉ុន្តែស្ថិតនៅលើការយល់ច្រឡំអំពីចេតនារបស់ភាគីនីមួយៗ ដែលអាចបង្កឱ្យមានការគណនាខុស និងការប៉ះទង្គិចដោយចៃដន្យ។

*ហេតុអ្វីកូរ៉េខាងត្បូងចង់ចរចានៅពេលនេះ?
សំណើរបស់កូរ៉េខាងត្បូង មានគោលបំណងជាក់ស្តែងបី៖ បញ្ជាក់ទីតាំងខ្សែបែងចែកយោធា ស្តារទំនាក់ទំនងរវាងកងទ័ព និងបង្កើតវិធានការបញ្ចៀសការប៉ះទង្គិច។

សេអ៊ូលក៏បានលើកជម្រើសឱ្យបញ្ជាការដ្ឋានអង្គការសហប្រជាជាតិ (United Nations Command — UNC) ចូលរួមក្នុងកិច្ចចរចា ប្រសិនបើចាំបាច់។

សំណើនេះមិនមែនជាការចរចាដើម្បីបញ្ចប់ជម្លោះកូរ៉េទាំងមូលទេ ប៉ុន្តែជាការស្វែងរកវិធានការកាត់បន្ថយហានិភ័យយោធា។ ការទាក់ទងដោយផ្ទាល់អាចជួយបញ្ចៀសការយល់ច្រឡំ និងការប្រើកម្លាំងឆ្លើយតបនៅពេលមានឧប្បត្តិហេតុ។

ទោះជាយ៉ាងណា សំណួរសំខាន់គឺ៖ តើកូរ៉េខាងជើងនឹងទទួលយកសំណើចរចានេះដែរឬទេ? គិតត្រឹមថ្ងៃទី២៤ ខែតុលា ឆ្នាំ២០២៦ មិនទាន់មានការបញ្ជាក់ថាព្យុងយ៉ាងបានយល់ព្រមឡើយ។

*តើជម្លោះតូចអាចរីករាលដាលទៅជាសង្គ្រាមធំដែរឬទេ?
ហានិភ័យធំបំផុតនៅឧបទ្វីបកូរ៉េ គឺការប៉ះទង្គិចតូចមួយ អាចរីករាលដាលទៅជាសង្គ្រាមធំ ដោយសារការយល់ច្រឡំ និងការគណនាខុសរបស់ភាគីទាំងពីរ។

ឧទាហរណ៍ ប្រសិនបើការបាញ់ព្រមានបណ្តាលឱ្យមានទាហានស្លាប់ ភាគីរងគ្រោះ អាចប្រើកម្លាំងតបត។ ការឆ្លើយតបនេះអាចបង្កឱ្យមានការប្រយុទ្ធកាន់តែខ្លាំង ប្រសិនបើគ្មានការទប់ស្កាត់ទាន់ពេល។

ហានិភ័យកាន់តែធ្ងន់ធ្ងរ ព្រោះកូរ៉េខាងត្បូង មានសម្ព័ន្ធភាពយោធាជាមួយសហរដ្ឋអាមេរិក ខណៈកូរ៉េខាងជើង មានទំនាក់ទំនងយុទ្ធសាស្ត្រជាមួយរុស្ស៊ី និងចិន។ ការចូលពាក់ព័ន្ធរបស់មហាអំណាច អាចធ្វើឱ្យជម្លោះកាន់តែស្មុគស្មាញ ប៉ុន្តែមិនមែនជារឿងដែលនឹងកើតឡើងដោយស្វ័យប្រវត្តិឡើយ។

អ្វីដែលគួរឱ្យព្រួយបារម្ភបន្ថែម គឺកូរ៉េខាងជើងមានអាវុធនុយក្លេអ៊ែរ។ ទោះមិនមានន័យថាអាវុធទាំងនេះ នឹងត្រូវបានប្រើក៏ដោយ ក៏វាធ្វើឱ្យផលវិបាកនៃការគណនាខុសអាចកាន់តែធ្ងន់ធ្ងរ។

*សេចក្តីសន្និដ្ឋាន — តើផ្កាភ្លើងនៃសង្គ្រាមថ្មី កំពុងកើតឡើងឬ?
ស្ថានភាពនៅឧបទ្វីបកូរ៉េ កំពុងបង្ហាញភាពផ្ទុយគ្នា៖ កូរ៉េខាងជើងបន្តពង្រឹងសមត្ថភាពយោធា ខណៈកូរ៉េខាងត្បូង ស្វែងរកការចរចាដើម្បីបញ្ចៀសការប៉ះទង្គិច។ ទោះជាយ៉ាងណា មិនទាន់មានភស្តុតាងគ្រប់គ្រាន់ថា សង្គ្រាមថ្មីជិតផ្ទុះឡើងឡើយ។

ហានិភ័យធំបំផុតស្ថិតនៅលើការខ្វះទំនុកចិត្ត ការខ្វែងគំនិតអំពីខ្សែបែងចែកយោធា និងការយល់ច្រឡំដែលអាចបង្កឱ្យមានការប្រើកម្លាំងតបតគ្នា។

ដូច្នេះ អ្វីដែលពិភពលោកកំពុងតាមដាន គឺថា តើកូរ៉េខាងជើងនឹងទទួលយកសំណើចរចារបស់កូរ៉េខាងត្បូង ដើម្បីកាត់បន្ថយហានិភ័យនេះដែរឬទេ។

នៅឧបទ្វីបកូរ៉េ ផ្កាភ្លើងនៃសង្គ្រាមថ្មី អាចមិនចាប់ផ្តើមពីការប្រកាសសង្គ្រាមឡើយ ប៉ុន្តែអាចចាប់ផ្តើមពីឧប្បត្តិហេតុតូចមួយ ដែលភាគីទាំងពីរមិនអាចគ្រប់គ្រងការឆ្លើយតបបានទាន់ពេលវេលាឡើយ។