រដ្ឋមន្ត្រី នេត្រ ភក្ត្រា៖ កុំប្រើបណ្ណសារព័ត៌មាន និងព័ត៌មានដើម្បីកំហែងទារផលប្រយោជន៍, ការប្រើពាក្យ «បើមិនឱ្យប្រាក់ ខ្ញុំនឹងផ្សាយ» ឬ «បើឱ្យប្រាក់ ខ្ញុំនឹងមិនផ្សាយ» នេះមិនមែនជាវិជ្ជាជីវៈសារព័ត៌មានទេ
26-10-2026 14:48
(ភ្នំពេញ)៖ លោក នេត្រ ភក្ត្រា រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងព័ត៌មាន បានគូសបញ្ជាក់ដោយសង្កត់ធ្ងនៗថា កុំប្រើបណ្ណសារព័ត៌មាន និងព័ត៌មានដើម្បីកំហែងទារផលប្រយោជន៍, ការប្រើពាក្យ «បើមិនឱ្យប្រាក់ ខ្ញុំនឹងផ្សាយ» ឬ «បើឱ្យប្រាក់ ខ្ញុំនឹងមិនផ្សាយ» នេះមិនមែនជាវិជ្ជាជីវៈសារព័ត៌មានទេ ច្បាប់ស្តីពីរបបសារព័ត៌មានខ្លួនឯង ក៏ចាត់ទុកការទទួលសំណូក ឬការប៉ុនប៉ងកំហែងទារជាថ្នូរនឹងការផ្សាយ ឬការមិនផ្សាយព័ត៌មាន ជាការរំលោភវិជ្ជាជីវៈធ្ងន់ធ្ងរ។
ការលើកឡើងបែបនេះរបស់រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងព័ត៌មាន បានធ្វើឡើងនៅក្នុងពិធីបិទវគ្គបណ្តុះបណ្តាល «ការទទួលខុសត្រូវវិជ្ជាជីវៈរបស់អ្នកសារព័ត៌មានក្នុងបរិបទឌីជីថល» នៅទីស្តីការក្រសួងព័ត៌មាន នាថ្ងៃទី២៥ ខែតុលា ឆ្នាំ២០២៦។
រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងព័ត៌មាន បានបញ្ជាក់យ៉ាងដូច្នេះថា៖ «ខ្ញុំចង់និយាយចំណុចនេះឱ្យត្រង់ និងច្បាស់។ ការយកព័ត៌មានទៅគំរាមទារប្រាក់ ឬផលប្រយោជន៍ ជាថ្នូរនឹងការផ្សាយ ឬមិនផ្សាយព័ត៌មាន គឺផ្ទុយពីក្រមសីលធម៌ និងបំផ្លាញកិត្តិយសវិជ្ជាជីវៈយ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរ។ ពាក្យបែប៖ «បើមិនឱ្យប្រាក់ ខ្ញុំនឹងផ្សាយ»។ ឬ «បើឱ្យប្រាក់ ខ្ញុំនឹងមិនផ្សាយ»។ នេះមិនមែនជាវិជ្ជាជីវៈសារព័ត៌មានទេ។ ច្បាប់ស្តីពីរបបសារព័ត៌មានខ្លួនឯង ក៏ចាត់ទុកការទទួលសំណូក ឬការប៉ុនប៉ងកំហែងទារជាថ្នូរនឹងការផ្សាយ ឬការមិនផ្សាយព័ត៌មាន ជាការរំលោភវិជ្ជាជីវៈធ្ងន់ធ្ងរ»។
ជាមួយគ្នានេះដែរ រដ្ឋមន្ត្រី នេត្រ ភក្ត្រា បានបន្ថែមថា បើអ្នកមានព័ត៌មានពិត មានភស្តុតាង និងមានផលប្រយោជន៍សាធារណៈ តួនាទីរបស់អ្នកគឺ៖ ផ្ទៀងផ្ទាត់។ សុំការបំភ្លឺ។ រក្សាភស្តុតាង។ ហើយផ្សាយដោយវិជ្ជាជីវៈ។ ព័ត៌មានគឺឧបករណ៍បម្រើសាធារណជន មិនមែនឧបករណ៍ជំរិតទារផលប្រយោជន៍ផ្ទាល់ខ្លួន។ អ្នកដែលប្រើ Camera ឬបណ្ណសារព័ត៌មាន ដើម្បីបង្កការភ័យខ្លាច មិនត្រឹមតែបំផ្លាញកិត្តិយសខ្លួនឯងទេ។ គាត់ក៏ប៉ះពាល់ដល់អ្នកសារព័ត៌មានរាប់ពាន់នាក់ ដែលខិតខំធ្វើការដោយស្មោះត្រង់ផងដែរ។
រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងព័ត៌មាន បានបន្តថា ក្រមសីលធម៌ការពារអ្នកសារព័ត៌មាន «មុន» បញ្ហាកើតឡើង។ កុំរង់ចាំរហូតមានបណ្តឹង ទើបនឹកឃើញច្បាប់។ កុំរង់ចាំរហូតមានការតវ៉ា ទើបនឹកឃើញក្រមសីលធម៌។ ការការពារល្អបំផុតចាប់ផ្តើមតាំងពីពេលទទួលបានព័ត៌មានដំបូង។ ពេលទទួលព័ត៌មាន សួរថា៖ ប្រភពណា? ពេលទទួលឯកសារ សួរថា៖ ជា?កសារដើម ឬចម្លង? Original ឬ Copy? Authentic ឬអត់? ពេលមានអ្នកចោទប្រកាន់ សួរថា៖ ភាគីម្ខាងទៀតនិយាយអ្វី? ពេលឃើញវីដេអូ សួរថា៖ ថតនៅពេលណា? នៅណា? អ្នកណាថត? ពេលឃើញរូបភាព សួរថា៖ តើជារូបចាស់ ឬថ្មី?
រដ្ឋមន្ត្រី នេត្រ ភក្ត្រា បានបញ្ជាក់ថា ពេលមានត្រួតពិនិត្យខ្លឹមសារតាមប្រព័ន្ធបញ្ញាសិប្បនិម្មិត AI-generated content សួរថា៖ អាចផ្ទៀងផ្ទាត់ពីប្រភពដើមបានឬទេ? ពេលដាក់ចំណងជើង សួរថា៖ ចំណងជើងធំជាងភស្តុតាងឬទេ? ពេលចង់ផ្សាយព័ត៌មានធ្ងន់សួរថា៖ បើខុស តើអាចកែផលប៉ះពាល់វិញបានទេ? នេះហើយជាក្រមសីលធម៌ដែលមានជីវិត។ មួយទៀត សិទ្ធិលើរូបភាព និងសំឡេឯកជន។ ការមាន Camera មិនមានន័យថាយើងអាចថតមនុស្សគ្រប់ពេល គ្រប់ទីកន្លែង និងគ្រប់ស្ថានភាពបានទេ។
ភ្ជាប់ជាមួយគ្នានេះដែរ រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងព័ត៌មាន ក៏បានលើកឡើងពីក្រមព្រហ្មទណ្ឌមាត្រា៣០១ កំណត់ការការពារចំពោះសំដីដែលនិយាយក្នុងបរិបទឯកជន ឬសម្ងាត់ពីការលួចស្តាប់ ឬថតដោយគ្មានការយល់ព្រម លើកលែងករណីដែលច្បាប់អនុញ្ញាត។ មាត្រា៣០២ ក៏ការពាររូបភាពរបស់បុគ្គលដែលស្ថិតនៅក្នុងទីកន្លែងឯកជនពីការថតដោយគ្មានការយល់ព្រម។ ក្រមរដ្ឋប្បវេណីក៏ទទួលស្គាល់សិទ្ធិបុគ្គល រួមមានអត្តសញ្ញាណ សេចក្តីថ្លៃថ្នូរ និងឯកជនភាព។ ដូច្នេះ កុំសន្និដ្ឋានថា «ខ្ញុំជាអ្នកកាសែត ដូច្នេះខ្ញុំអាចលួចថតសម្លេងបាន»។ ត្រូវមើលបរិបទ ផលប្រយោជន៍សាធារណៈ ទីកន្លែង សិទ្ធិឯកជនភាព និងច្បាប់ដែលអនុវត្ត៕
