(អាមេនី)៖ ក្នុងឱកាសចូលរួមសន្និសីទបណ្តារដ្ឋភាគីនៃអនុសញ្ញាសហប្រជាជាតិស្តីពីជីវៈចម្រុះលើកទី១៧ (COP17) នៅប្រទេសអាមេនី លោកបណ្ឌិត អ៊ាង សុផល្លែត រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងបរិស្ថានកម្ពុជា បានជួបប្រជុំទ្វេភាគីជាមួយលោកស្រី Rebeca Hubbard នាយិកានៃអង្គការ High Seas Alliance ដើម្បីពិភាក្សាការងារពាក់ព័ន្ធនឹងកិច្ចព្រមព្រៀងស្តីពីការអភិរក្ស និងការប្រើប្រាស់ជីវៈចម្រុះប្រកបដោយចីរភាពនៅក្រៅដែនយុត្តាធិការជាតិ (BBNJ Agreement)។

នៅក្នុងជំនួបដ៏មានសារៈសំខាន់នេះ លោករដ្ឋមន្ត្រី បានលើកឡើងនូវចំណុចយុទ្ធសាស្ត្រចំនួន ៣រួមមាន៖

ទី១៖ ការបង្កើតលេខាធិការដ្ឋានសម្របសម្រួលការងារ សម្រាប់អនុវត្តកិច្ចព្រមព្រៀង BBNJ ដែលបានអនុម័តរួចមកហើយ ខណៈដែលកម្ពុជាបានចូលជាសមាជិកទី ៥៦ កាលពីខែកញ្ញា ឆ្នាំ ២០២៥ កន្លងទៅ។

ទី២៖ ការរៀបចំផែនការសកម្មភាព ជំរុញការកៀរគរមូលនិធិសម្រាប់ជួយដល់ប្រទេសជាសមាជិក ក្នុងការឆ្លើយតបទៅនឹងបញ្ហាបរិស្ថានសកល ជាពិសេសលើការងារអភិរក្សសមុទ្រ។

និងទី៣៖ ការពង្រីកកិច្ចសហប្រតិបត្តិការយុទ្ធសាស្ត្រ នៃសន្ធិសញ្ញាលំហសមុទ្រ ទៅក្នុងការធ្វើការវាយតម្លៃហេតុបះពាល់បរិស្ថាន (EIA) ដើម្បីលើកកម្ពស់ការងារអភិរក្សសមុទ្រ និងការបន្ស៊ាំទៅនឹងការប្រែប្រួលអាកាសធាតុ។

លោកបណ្ឌិត អ៊ាង សុផល្លែត បានបន្ថែមថា កម្ពុជាបានដាក់ចេញវិធានការច្បាប់តឹងរ៉ឹងលើការកាត់បន្ថយការបំពុលដី អាកាស និងទឹក តាមរយៈស៊េរីនៃយុទ្ធនាការ កាត់បន្ថយការប្រើប្រាស់ប្លាស្ទិក ដោយមានមនុស្សចូលរួមជាង១៤លាននាក់ លើចំនួន១៧លាននាក់​ នៅកម្ពុជា រួមជាមួយការជំរុញចលនាសម្អាតបរិស្ថាន ការញែកសំរាម និងទុកដាក់សំរាម សំណល់បា្លស្ទិកឱ្យបានត្រឹមត្រូវ និងការផ្សព្វផ្សាយដល់សហគមន៍ ក្នុងគោលបំណងទប់ស្កាត់ មិនឱ្យមានការបំពុលហូរចូលទៅក្នុងសមុទ្រ និងមហាសមុទ្រ។

សូមបញ្ជាក់ថាយុទ្ធសាស្ត្រ និងឯកសារគតិយុត្តទាំងនេះ សបញ្ជាក់ឱ្យឃើញថា កម្ពុជាមិនត្រឹមតែចូលរួមឆ្លើយតបនឹងក្របខណ្ឌការងារសកលលោកប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែថែមទាំងកំពុងបោះជំហានឈានទៅសម្រេចបានលទ្ធផលឆ្លើយតបលើសសូចនាករដែលបានកំណត់ថែមទៀតផង។

កម្ពុជាបានបំពេញលក្ខខណ្ឌយ៉ាងពេញលេញ និងបានក្លាយជារដ្ឋសមាជិកស្ថាបនិកទី៥៦ ក្នុងការផ្តល់សច្ចាប័នលើកិច្ចព្រមព្រៀង BBNJ (ឬហៅថា សន្ធិសញ្ញាលំហសមុទ្រ - High Seas Treaty) កាលពីថ្ងៃទី៦ ខែកញ្ញា ឆ្នាំ២០២៥។ កិច្ចព្រមព្រៀងនេះបានចូលជាធរមាន ជាផ្លូវការនៅថ្ងៃទី១៧ ខែមករា ឆ្នាំ២០២៦។

ការចូលរួមរបស់កម្ពុជាក្នុងកិច្ចព្រមព្រៀង BBNJ គឺជាសក្ខីភាពមួយឆ្លុះបញ្ចាំងពីការប្តេជ្ញាចិត្តខ្ពស់របស់ រាជរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាលើឆាកអន្តរជាតិ ក្នុងការចូលរួមដោះស្រាយបញ្ហាបរិស្ថានសកល ជាពិសេសការពង្រីកវិសាលភាពកិច្ចសហប្រតិបត្តិការអន្តរជាតិ របស់កម្ពុជា តាមរយៈក្រសួងបរិស្ថាន ក្នុងការធានាថាធនធានសមុទ្រ និងជីវៈចម្រុះដ៏សម្បូរបែប នឹងត្រូវគ្រប់គ្រង និងអភិរក្សតាមបែបវិទ្យាសាស្ត្រ និងប្រកបដោយចីរភាពពិតប្រាកដ។

ជាការឆ្លើយតប លោកស្រី Rebeca Hubbard បានសម្តែងការកោតសរសើរ និងវាយតម្លៃខ្ពស់ចំពោះកិច្ចខិតខំប្រឹងប្រែង របស់ប្រទេសកម្ពុជា ក្នុងការចូលរួមចំណែកដល់ចីរភាពបរិស្ថានសកល។ លោកស្រីបានផ្តល់ព័ត៌មានពាក់ព័ន្ធនឹងការត្រៀមចូលរួមសន្និសីទបណ្តារដ្ឋភាគីនៃកិច្ចព្រមព្រៀងBBNJ នេះលើកទី១ នាខែមករា ឆ្នាំ២០២៧ ខាងមុខនេះនៅទីក្រុងញូយ៉ក សហរដ្ឋអាមេរិក និងបានបញ្ជាក់ថាអង្គការនឹងពិនិត្យលើគម្រោងជំរុញសកម្មភាពនានា ដើម្បីឆ្លើយតបទៅនឹងតម្រូវការជាក់ស្តែង ក្នុងការការពារ និងអភិរក្សធនធានធម្មជាតិ ព្រមទាំងជីវៈចម្រុះសមុទ្រ ឱ្យកាន់តែមានប្រសិទ្ធភាពខ្ពស់៕